Praxis Joanna Ziller | Sprachheiltherapie| 30627 Hannover

Zaburzenia głosu

Głos ludzki jest ważnym aspektem w komunikacji międzyludzkiej. Powstaje on poprzez współdziałanie i zgranie oddechu, strun głosowych, warg i ruchów aparatu mowy. Współgranie określonych grup mięśni człowieka w swojej całości jest odpowiedzialne za normalny głos.

Osobowość człowieka znajduje swój wyraz w jego głosie. Tym bardziej jest więc przytłaczającym, jeśli głos nagle zawiedzie – albo po chorobach organicznych, albo w sytuacjach stresowych, przy silnych obciążeniach psychicznych, przy bezcelowym (nad)używaniu głosu, poprzez zbyt wielki wysiłek, po nadmiernym lub za długim, albo też zbyt głośnym wykorzystaniu głosu.

Zaburzenie dźwięku głosu objawia się w surowym (chropowatym), zachrypniętym, ściśniętym lub „umierającym” głosie. Głos jest w takich przypadkach w odniesieniu do obciążalności, obszerności (objętości) i zakresu głosu mniej wydajny. Chrypka, trwająca dłużej niż 4-6 tygodni, powinna być bezwzględnie zbadana przez lekarza, aby w razie potrzeby mogła byćpodjęta stosowna terapia głosu.

Jąkanie się w przypadku młodzieży i dorosłych

Pod pojęciem „jąkania się” rozumie się częste zaburzenia naturalnej płynności wymowy, takich jak:

• Powtórzenia (sylab lub głosek, wyrazów, części zdania; np. "Ka-Ka-Kaffee")
• 
  
• Rozciągnięcia wymowy (np. "Mmmmilch")
• 
  
• Blokady (np. "------------Mutti", „B-----Bier“)

U jąkających się występują często symptomy wtórne, takie jak:

• Zaburzenia oddechu
• 
  
• Napięcia w całym ciele (napięcia mięśni)
• 
  
• Grymasy
• 
  
• Ruchy głowy i ramion
• 
  
• Unikanie określonych sytuacji w rozmowach (przy mówieniu)
• 
  
• Unikanie wyrazów, przed którymi ma się lęk
• 
  
• Urywanie zdania lub jego przestawianie (przebudowa)
• 
  
• Wprowadzanie frazesów dla odsunięcia wyrazu, przed którym czuje się lęk
• 
  
• Świadome i nieświadome odczucia negatywne – np. wstyd, poczucie winy.

Przerwy w płynnej wymowie mogą wytworzyć strach przed mową.

W następstwie tego próbują niektórzy jąkający się zastępować określone wyrazy innymi, unikają niektórych wyrazów lub wręcz odstępują od wypowiedzi.

Jąkanie się, jako zaburzenie płynności wymowy, występuje często w określonych sytuacjach i może podlegać wielkeimu zróżnicowaniu. Dziś wychodzi się z założenia, że musi dochodzić do skumulowania się wielu czynników, aby doszło do rozwoju jąkania się.

Jednym z warunków jest, podług dzisiejszego poglądu naukowców, prawdopodobnie wrodzona podatność ciała, który jest odpowiedzialny za to, że podczas wysiłków koordynacyjnych podczas mowy dochodzi do zaburzeń. Tego rodzaju predyspozycja może, ale nie musi, do tego prowadzić, że wystąpi jąkanie się.

Giełkot (mowa bezładna)

Giełkot należy do zaburzeń płynności mowy. W odróżnieniu od jąkania się, podczas którego dochodzi do przerywania płynności mowy, osoba z giełkotem mówi wprawdzie płynnie, ale o wiele za szybko, pospiesznie i niewyraźnie.

Jest to zatem zaburzenie sterowania mową i wymową.

Zauważalne jest wysokie tempo mówienia, błędna artykulacja (pomijanie lub zamiana głosek lub sylab, dodawanie głosek), powtórzenia głosek, sylab lub całych wyrazów; przy kontrolowanym mówieniu wyraźne zredukowanie symptomatyki i poprawa zrozumiałości. Permanentna kontrola mowy jest jednak u osób z takim zaburzeniem płynności mowy niemożliwa.

Poprzez tę symptomatykę podążanie za wypowiedziami dotkniętego Giełkotem jest dla słuchacza bardzo utrudnione. Zdumiewającym jest to, że ci pacjenci nie mają poczucia zaburzenia mowy. Z reguły na zaburzenia takie zwracają dotkniętemu tą przypadłością uwagę przyjaciele lub rodzina.

Giełkot może występować także w kombinacji z innymi przypadłościami, jak np.:

	Ograniczona melodyjność mowy
	Zauważalna odmienność oddychania podczas mówienia
	Problemy przy planowaniu mowy w odniesieniu do: wyboru wyrazów (nieprecyzyjny dobór wyrazów, względnie problemy z „dotarciem” do właściwego wyrazu), budowy zdania (długie, po części niepełne zdania, ewentualnie powtórzenia fragmentów zdania lub ich opuszczanie) i płaszczyzny tekstu (trudności przy przekazywaniu kompleksowych treści)
	dyslekcja, dysgrafia